• DOLAR
    7,6604
  • EURO
    8,9115
  • ALTIN
    458,62
  • BIST
    9,7897
ÇOCUKLARDA BENLİK ALGISI

ÇOCUKLARDA BENLİK ALGISI

Ben kimim?

Olumlu yüksek benlik algısı:kişi, gerçekçi bir algıya, yüksek öz saygıya sahiptir. İçsel odaklı ve tamamlanmıştır. Somuttur.

Olumsuz düşük benlik algısı: kişi, gerçekçi olmayan, düşük bir öz saygıya sahiptir. Henüz şekillenmemiştir, taslak halindedir ve soyuttur.

Çocuk gelişiminin önemli konularından biri olan benlik algısı gelişimi birçok konunun temelini oluşturmaktadır. Çocuklar, edindikleri algılardan yola çıkarak kendilerini tanımlamayı öğrenir.

Bu süreçte siz sevgili ailelerin yapması gereken, dikkat etmesi gereken hususlar var. Ama önce benliğin kısa bir açılımını yapalım.

Benlik; kişinin kim olduğunu imleyen kimlikten farklı olarak, kişinin psikolojik bütünlüğünü ve psikososyal bir aktör olmasını sağlayan ayırt edici özellikleridir. Kısacası, biz insanları birer et yığınından öte bir şey yapan bir kavramdır. Sizler benliğinizin ne kadar farkındasınız? Ve bu farkındalık sizlere ne tür psikolojik yetiler kazandırdı. İşte bu sorulara vereceğiniz cevapla birlikte, çocuklarınızın benlik algısını oluşturacaksınız. Sizler bu konuda ne kadar bilinçli olursanız, çocuklarınıza da bu konuda o kadar yardımcı olursunuz. Benliğinizin sesini dinleyin. Bakalım size neler söylüyor. Kaçıp gitme, uzaklaşma dürtüsünü canlı tutmanızı mı? Yalnız kalma korkusuna karşı çaba göstermenizi mi? Yeni ufuklara yelken açmanızı mı? Ortada bir çıkmaz var gibi mi göründü size? Ama iyice bir düşündüğünüz de benliğinizin size her gün neler söylediğini bulacak ve bu şekilde üstesinden gelerek, kendinize, çocuklarınıza, etrafınıza yardımcı olacaksınız.

Ergenlik döneminde ki gençlerle yapılan birçok araştırma gösteriyor ki özellikle kız çocuklarının benlik algısı zayıf. İşte bu yüzden biz kadınlar şiddet görmeye eğilimliyiz. Özellikle kız çocuklarımızı yetiştirirken dikkat edilmesi gereken ince ayrıntılar var. Kendini değerli hissetmesi, demokratik bir ortamda olduğunu bilmesi, erkek kadın olarak değil insan olarak değerlendirilmeye alınmasının önemini ve tabi ki aile içi şiddetten ve tacizden korunması. İşte tüm bu olumsuzluklardan koruna bilirse kişi özellikle de kız çocukları benlik algıları olumlu yönde gelişecektir. Aynı zaman da aşırı şımartılan çocukların da benlik algıları kötü gelişecektir. Böyle bir durumda çocuk aşırı EGO sahibi olacaktır. Diğer yandan olumsuzluklar için de büyüyen çocuk ise birçok psikolojik sorunla karşı karşıya kalacaktır. Olumlu gelişen benlik algısı başkalarına zarar verme pahasına, bireyin kendisini iyi hissetmesi demek değildir. Kişinin kim olduğunu, gerçeğini anlamasıdır.

Çocukların benlik algısı artı mizaçları artı sosyal becerileri. Tüm bunların arasında ki bağlar orantılı olarak dengede tutulmalı ve çocuklar bu ölçütlerle kişiliklerini bulmalılardır. Başarı algısı düşük öğrencilerin, atılganlık düzeyleride düşüktür. Okul çağına gelmiş çocukların artık aile kadar, okul çevresi, öğretmenleri, arkadaşları da benlik algısını destekler. Okul başarısızlığının birçok nedeni var elbette lakin doğumdan itibaren aile ortamının düzeni ve sonrasın da okul hayatına geçişle birlikte orada karşılaştığı olumlu, olumsuz tutum okul başarısına ya da başarızlığına götürecektir.

Çocuğunuzun kendini nasıl algıladığını sorun? Tabi bu soruyu yaşına uygun, anlaya bileceği kelimelerle dile getirin. Ona anlatın, “kendini nasıl biliyorsun, sen kimsin, kendini nasıl tanımlarsın, kendini tanıyor musun?” gibi sorular sorarak ve bu soruların cevaplarını vermelerine belli ölçülerde yardımcı olarak. Benlik duygusu doğumdan iki yaşına kadar oluşan ve sonrasında da gelişmeye açık olan bir durumdur.

Bebek doğar ve içine girdiği aile ve çevre ile bütünleşir. Bu bütünlük içerisin de “Özben”nin geribildirimi ile de imajını oluşturacak olan o sistemin içerisine girer. Bu girdiği sistem içerisinde çocuk kendisini görür ve algılar.

Bunu başarırım, bunu başaramam. Bu kişiyi severim, bu kişiyi sevmem. Bu müziği beğenirim, bu müziği beğenmem. Bu benim için doğru olandır, bu benim için yanlış olandır v.s işte tüm bu karar ve işleyiş bireyin birbirinden bağımsız alanlardaki “ben” i hakkında düşündükleri ve izlenimleri birleşerek bu sistemi meydana getirir. Yani bireyin temel yetenekleri ya da ilgisi üzerindeki kanaatleridir.

Önemli olan şu; kişinin, çocuğun çevreden gelen verileri çarpıtmadan, gerçeğine en yakın şekilde, en tutarlı şekilde ele alabilmesidir. Bu şekilde gelişen benlikle birlikte kişi yaşamına doğru aktarımlarda bulunur.

Çocuklarınıza ölçülü davranın, konuşmaktan ziyade kendi doğru hareketlerinizle onların benlik algılarını doğru yönlendirmelerini sağlayın.

Bu ve buna benzer birçok önemli konuyu kitaplarımdan ayrıntılı şekilde okuya bilirsiniz.

Bir sonraki yazımda görüşmek üzere,

Uzm. Pedagog Nöropsikolog

Oya Akbaş

 

 

Sosyal Medyada Paylaşın:

BİRDE BUNLARA BAKIN

Düşüncelerinizi bizimle paylaşırmısınız ?